“Je bent gelukkig (zalig) als je zachtmoedig bent”.
Het is een uitspraak van Jezus in de Bergrede. Hij zegt dit aan al de mensen die naar Hem zijn komen luisteren op de Olijfberg. Het is een bekend gedeelte uit Matteüs, wat in mij opkomt nu ik iets mag schrijven over zachtmoedigheid als vrucht van de Geest.
Wat is zachtmoedigheid eigenlijk? Ik weet wel wat het niet is: alles wat in je opkomt als er iets gebeurt wat je triggert tot boosheid of drift, ongeduld, al die gevoelens die je wilt onderdrukken. Als christen is het een goede zaak als die vrucht van zachtmoedigheid te zien is in je leven. Maar een mooie vrucht komt meestal pas tevoorschijn na tijden van strijd. Misschien ben je al best wel op de goede weg en val je niet meer echt uit naar iemand anders. Aan de buitenkant kan het lijken of je dit probleem al hebt overwonnen. Maar wie ziet de irritatie en het ongeduld diep in je hart? Mijn eigen ervaring is dat – juist als je er heel erg je best voor doet – het elke keer weer mislukt.
Leer het van Jezus!
Kom tot Mij, allen, die vermoeid en belast bent en Ik zal u rust geven; neem mijn juk op u en leer van Mij, want Ik ben zachtmoedig en nederig van hart, en u zult rust vinden voor uw zielen; want mijn juk is zacht en mijn last is licht. Matteüs 11: 28-30
Zachtmoedigheid wordt hier gekoppeld aan nederigheid. Wij mogen dit juk van de Heer op ons nemen, het juk dat geen pijn doet en waar we niet onder zullen bezwijken. Het is zelfs zo dat we innerlijke rust ontvangen en je eigen last van je af valt! Die zachtmoedigen zullen de aarde beërven – de aarde waarover Jezus koning zal worden.
In de profetie over de intocht kom je dezelfde term tegen: Zegt tegen de dochter van Sion: Zie, uw Koning komt tot u, zachtmoedig en rijdend op een ezel, en op een veulen, het jong van een lastdier – aangehaald in Matteüs 21.
Hij was die koning, maar door Zijn volk niet herkend want Hij kwam niet met pracht en praal zoals ze zich het voorstelden. Het ging precies volgens de profetie: rijdend op een ezelsveulen binnengehaald in Jeruzalem, en niet met machtsvertoon en zelfverheffing. Een voorbeeld van zachtmoedigheid.
Jezus wil ons allemaal zachtmoedigheid leren en in de Bijbel zijn er een paar mensen te vinden bij wie je dit heel mooi kunt zien.
Kennen jullie Mozes nog?
Mozes kennen we vanuit het Oude Testament. Hij groeide als Hebreeër op aan het hof van de Farao en sloeg in drift een Egyptenaar dood. Toen iemand hem van die daad dacht te herkennen, vluchtte hij naar Midjan. Van prins aan het hof, die gewend was dat hij het voor het zeggen had, werd hij een schaapherder die veertig jaar zijn schaapskudde leidde, ver weg van de Farao die hem naar het leven stond. Veertig jaar zachtmoedigheid leren met het hoeden van schapen (best heel eigenwijze dieren!), waarbij mij nu opvalt hoe bijzonder Gods timing ook deze keer is. Deze eigenschap was namelijk broodnodig voor Mozes om het hele volk Israël, ook veertig jaar lang, te leiden door de woestijn.
En als God hem vanuit de brandende braamstruik roept voor zijn nieuwe taak, zegt Mozes: maar ik kan niet spreken! Daar heeft God al een oplossing voor, zijn broer Aäron is al onderweg en hij zal het woord voeren. Wat is dat ook een les in nederigheid die God hem leert als hij zijn opdracht uitvoert en naar de Farao gaat.
Na al die lessen wordt in Numeri 12 van de ‘driftkikker’ Mozes gezegd dat hij ‘zeer zachtmoedig was, meer dan enig mens op de aardbodem’. Hij vroeg zelfs aan God om hem uit Zijn boek weg te doen, in plaats van het volk. Wat een zachtmoedigheid en nederigheid! God sprak met hem van aangezicht tot aangezicht. Zou dat het geheim zijn?
En nu Paulus!
Nog een belangrijk persoon, nu uit het Nieuwe Testament. Hij heeft het in 2 Korinthe 10: 1 ook over zachtmoedigheid:
‘Ik Paulus, doe een beroep op u bij de zachtmoedigheid en de vriendelijkheid van Christus, ik, die in persoonlijk verkeer schuchter ben, maar op een afstand een groot woord heb tegen u;’
Er zijn nog meer parallellen met Mozes dan alleen ‘zachtmoedigheid’. Ook Paulus was een moordenaar, hij heeft de gemeente vervolgd en dacht zo God een dienst te bewijzen. Maar Jezus zette hem stil en riep hem op de weg naar Damascus. En Saulus werd Paulus. Hij ging net als Mozes de woestijn in en heeft daar speciale openbaringen gehad en daar drie jaren met Jezus gesproken. Ook wenste hij (net als Mozes) verbannen te zijn van Christus ter wille van zijn broeders naar het vlees. Wat een liefde. Wat een ommekeer, van een ‘dreiging en moord blazende’ vervolger tot nederige volgeling ‘niet waard een apostel te heten’, zoals hij zelf zei.
Paulus is beroemd om zijn lange ingewikkelde zinnen (Petrus noemt speciaal dat Paulus soms moeilijk te begrijpen is) maar toch is hij een mens als jij en ik. Voor mij is het nog steeds heel bemoedigend dat hij geen welbespraakte redenaar was en schuchter in het persoonlijke verkeer, zoals de aangehaalde tekst zegt. Ergens anders zegt hij: ik kwam ‘niet met schittering van woorden’ maar ‘in zwakheid met vrees en beven’. En hij doet hier een beroep op de zachtmoedigheid en vriendelijkheid van Christus. Die had hij nodig evenals de lezers van zijn brief.
En wij?
Zachtmoedigheid betekent niet dat je een watje bent. Jezus was zachtmoedig en nederig van hart, maar Hij had wel een duidelijke boodschap. Zo ook Mozes, die vanachter de schapen naar de Farao werd gestuurd met de opdracht: Laat Mijn volk gaan. En ook Paulus wond er in zijn brieven geen doekjes om als er beslissingen genomen moesten worden, sterk in de geest en kracht van God waardoor zijn boodschap aankwam. En toch: zij waren zachtmoedig, nederig, vriendelijk.
Wat zou het fijn zijn als dit eigenschappen zijn waarmee anderen ook jou en mij omschrijven, eigenschappen van Jezus zelf die laten zien dat wij rust hebben gevonden voor onze ziel. Laten we steeds weer alle drift en toorn en ongeduld afleggen.
Elke ochtend mag ik weer kiezen om de nieuwe mens aan te doen. Hoe? Door de Heilige Geest de ruimte te geven om je hart zacht te maken, zodat deze vrucht naar buiten kan komen. En als het weer mis gaat, je mag steeds weer opnieuw komen!
Wat fijn om zachtmoedigheid en nederigheid te gaan herkennen in mijn eigen hart in plaats van ongeduld en ergernis en wat voor negatieve gevoelens er allemaal nog meer kunnen zijn. Wat een rust voor de ziel.
Die rust wens ik jullie allemaal toe!
